Home

Articles

8 februari 2012
Hoe sociaal wordt de regering Di Rupo I?
Wim Van Lancker et al.

In deze bijdrage nemen we het sociale luik van het regeerakkoord van de regering Di Rupo I onder de loep. We bekijken het akkoord vanuit de bril van de sociale bescherming in de ruime zin en concentreren ons op drie grote thema’s: tewerkstelling, armoedebestrijding en de combinatie arbeid-gezin.

11 december 2011
Lezing: Wat als we nu eens niet zouden besparen?
Ferdi De Ville

Ik ga eerst kort uitleggen waarom ‘groeien-door-te-besparen’ in deze wereld en dit tijdperk niet kan werken, vervolgens schetsen hoe de logica van competitiviteit die is ingebakken in het Europese project sinds het begin van monetaire integratie aan het leiden is tot Europese desintegratie, en ten slotte argumenteren dat meer overheidsuitgaven (in de vorm van investeringen en herverdeling), liefst via een veel groter gemeenschappelijk Europees budget, een veel betere kans maakt om ons uit de crisis te helpen, en ons nog eens met een betere wereld achter te laten ook.

31 mei 2011
Foute lessen uit vier jaar economische crisis
Ferdi De Ville

Van verkeerde beleggingen in de VS naar besparingen in de Europese welvaartsstaten: een reconstructie over hoe de verkeerde lessen worden getrokken uit de financieel-economische crisis.

5 mei 2011
Een sociaal Europa: Het Verdrag van Lissabon in tijden van cholera
Bregt Saenen

De aanhoudende vakbondsbetogingen in Brussel en elders in Europa hebben de klassieke breuklijn tussen links en rechts na jaren van relatieve rust opnieuw scherpgesteld. De nasleep van de crisis heeft meer dan ooit getoond hoe nauw het nationale en het Europese beleidsniveau met elkaar verweven zijn geraakt en, meer nog, dat de toekomst van onze sociale bescherming op beide niveaus bepaald wordt. De Europese Unie is daarbij een relatief nieuw strijdtoneel en de vraag stelt zich in welk soort van omgeving de sociale partners terecht komen in ‘Brussel’. Dit essay argumenteert dat het huidige Europa structureel betere kansen biedt om een rechts-liberale agenda te implementeren dan voor sociale harmonisatie, de centrale eis van de betogers. Die scheefgroei is deels te wijten aan de huidige dominantie van centrumrechtse regeringen, maar zit daarnaast ook in de instellingen zelf ingebakken en maakt het moeilijk om van een sociaal Europa te spreken.

21 oktober 2010
Herbronning van de sociaaldemocratie in tijden van crisis: overzicht, kritiek en alternatief
Ferdi De Ville

De sociaaldemocratie in West-Europa is op zoek naar een nieuw paradigma. De financieel-economische crisis en het compleet gebrek aan antwoord dat links op deze klaar had, hebben een belangrijke impuls gegeven aan ideologische herbronning. De crisis haalde het nieuwe wereldbeeld onderuit dat sociaaldemocratische partijen eerder, aan het eind van de jaren negentig, had aangezet tot een vernieuwing (voor sommigen modernisering, voor anderen verloochening) van hun programma’s. Onder invloed van de tegenvallende electorale resultaten voor sociaaldemocratische partijen doorheen Europa in opeenvolgende verkiezingen en het vastgestelde onvermogen te wegen op het maatschappelijke debat was de noodzaak van nieuwe ideologische herbronning reeds voor de crisis aan de orde.

25 september 2010
Is sp.a 'te links' of Vlaanderen 'te rechts'?
Pieter-Paul Verhaeghe et al.

Op 13 juni 2010 behaalde de sp.a de slechtste score sinds de Eerste Wereldoorlog. Deze uitslag zet tot denken aan. Dit essay heeft een dubbele bedoeling. Enerzijds proberen we aan te tonen dat mensen die de nederlaag wijten aan een 'te linkse' koers, te kort door de bocht gaan. Anderzijds probeert dit essay de contouren vast te leggen van een langetermijnstrategie voor de partij. Het komt er niet zozeer op neer om een 'gat' in het centrum te vullen, maar er moet vooral meer ruimte gecreëerd worden voor het linkse gedachtegoed in Vlaanderen.

17 mei 2010
De paradox van het Europees democratisch deficit
Olivier Pintelon

De negatieve referenda over de Europese Grondwet in Frankrijk en Nederland (2005) hebben duidelijk  gemaakt dat er een grote kloof gaapt tussen de EU en haar burgers. In dit essay wordt gesteld dat het huidige legitititeitsprobleem van de EU samenhangt met de manier waarop Europa vandaag functioneert. De EU kampt, zo zal geargumenteerd worden, met een democratisch deficit. Er is een probleem qua verantwoording van de beslissingen die op het Europese niveau worden genomen. Toch pleit dit essay niet voor een ‘blinde’ terugkeer naar de oude vertrouwde natiestaat. Het is net een versterking van het ondemocratische Europa die dat deficit het best kan verhelpen: de ‘paradox van het Europees democratisch deficit’.

8 maart 2010
De neoliberale aanslag op de democratie
Sacha Dierckx

Het (economisch) liberalisme wordt vaak geassocieerd met democratie. In die visie staat socialisme gelijk aan een autoritaire overheid, en is een kapitalistische markt de beste waarborg voor de democratie. In dit essay wordt beargumenteerd dat dertig jaar neoliberale hegemonie (een extreme vorm van het liberalisme) integendeel tot een sterke aantasting van de democratie geleid heeft.

9 februari 2010
Het streven naar het begrotingsevenwicht: een dogma?
Olivier Pintelon

In het maatschappelijk debat wordt nog nauwelijks de discussie gevoerd over de zin en onzin van het streven naar een begrotingsevenwicht. Jarenlang stond de Belgische politieke scène in het teken van het terugdringen van de staatsschuld en het halen van de Maastrichtnormen, waardoor slechts een enkeling nog een (tijdelijk) tekort in de begroting politiek overtuigd durft te verdedigen. Nochtans zijn er enkele goede economische en politieke argumenten voorhanden, die ondersteunen waarom een begrotingsevenwicht (zeker in tijden van crisis) geen dogma mag zijn.

Eerst wordt stilgestaan bij enkele veelgehoorde argumenten die worden aangegrepen door de absolute voorstanders van een begrotingsevenwicht. Vervolgens worden de centrale argumenten belicht die verdedigen waarom er (alleszins) in tijden van crisis gepleit kan worden voor een begrotingstekort, waarna deze inzichten en argumenten worden gebruikt om het Belgisch en het Vlaams begrotingsbeleid in tijden van crisis onder de loep te nemen. Dit essay komt tot de conclusie dat stellingen over het begrotingsbeleid niet los kunnen gezien worden van politieke en ideologische overtuigingen. Voor de politieke linkerzijde mag een begrotingsevenwicht, gezien het streven naar zekerheid voor de mensen, geen dogma zijn.

4 februari 2010
De discursieve kracht van het begrip ‘allochtoon’
Pieter-Paul Verhaeghe

De voorbije decennia hebben etnische minderheden verschillende namen gekregen. Gaande van ‘gastarbeider’ en ‘vreemdeling’ in de jaren 60 en 70, ‘migrant’ in de jaren 80, tot het meer recente ‘allochtoon’ vanaf de jaren 90. De centrale stelling in dit essay is dat deze begrippen  telkens de symbolische uitingen zijn van een bepaald politiek-ideologisch paradigma. De momenteel dominante term ‘allochtoon’ weerspiegelt een culturalistisch verhaal dat ideologisch om verschillende redenen problematisch is. In dit essay overlopen we eerst de verschillende fasen in het discours over etnische minderheden. Vervolgens wordt er een voorzichtige poging ondernomen tot het formuleren van een nieuw vocabularium dat door links gebruikt kan worden.

4 februari 2010
De netwerkpartij als kraakpand?
Pieter-Paul Verhaeghe

Ongeveer een jaar geleden herdoopte de sp.a zichzelf tot een netwerkpartij. Het nieuwe partijmodel was het antwoord op zowel de verkiezingsnederlaag van 10 juni 2007 als de tanende invloed van de klassieke massapartij. Deze netwerkpartij doet echter sterk denken aan het sociologische concept ‘sociaal kapitaal’. Een sociologische analyse van de sterktes en zwaktes, de mogelijkheden en bedreigingen van de netwerkpartij als organisatiemodel dringt zich bijgevolg op.